From Vishnu Puran
Chapter 9
. Chapter IX - Legend of Lakshmi
After Kshirasagara Mathana
The three worlds again were rendered happy by prosperity; and Indra, the chief of the gods, was restored to power[8]. Seated upon his throne, and once more in heaven, exercising sovereignty over the gods, Śakra thus eulogized the goddess who bears a lotus in her hand:—
“I bow down to Śrī, the mother of all beings, seated on her lotus throne, with eyes like full-blown lotuses, reclining on the breast of Viṣṇu. Thou art Siddhi (superhuman power): thou art Swadhā and Svāhā: thou art ambrosia (Sudhā), the purifier of the universe: thou art evening, night, and dawn: thou art power, faith, intellect: thou art the goddess of letters (Sarasvatī). Thou, beautiful goddess, art knowledge of devotion, great knowledge, mystic knowledge, and spiritual knowledge[9]; which confers eternal liberation. Thou art the science of reasoning, the three Vedas, the arts and sciences[10]: thou art moral and political science. The world is peopled by thee with pleasing or displeasing forms. Who else than thou, oh goddess, is seated on that person of the god of gods, the wielder of the mace, which is made up of sacrifice, and contemplated by holy ascetics? Abandoned by thee, the three worlds were on the brink of ruin; but they have been reanimated by thee. From thy propitious gaze, oh mighty goddess, men obtain wives, children, dwellings, friends, harvests, wealth. Health and strength, power, victory, happiness, are easy of attainment to those upon whom thou smilest. Thou art the mother of all beings, as the god of gods, Hari, is their father; and this world, whether animate or inanimate, is pervaded by thee and Viṣṇu. Oh thou who purifiest all things, forsake not our treasures, our granaries, our dwellings, our dependants, our persons, our wives: abandon not our children, our friends, our lineage, our jewels, oh thou who abidest on the bosom of the god of gods. They whom thou desertest are forsaken by truth, by purity, and goodness, by every amiable and excellent quality; whilst the base and worthless upon whom thou lookest favourably become immediately endowed with all excellent qualifications, with families, and with power. He on whom thy countenance is turned is honourable, amiable, prosperous, wise, and of exalted birth; a hero of irresistible prowess: but all his merits and his advantages are converted into worthlessness from whom, beloved of Viṣṇu, mother of the world, thou avertest thy face. The tongues of Brahmā, are unequal to celebrate thy excellence. Be propitious to me, oh goddess, lotus-eyed, and never forsake me more.”
Being thus praised, the gratified Śrī, abiding in all creatures, and heard by all beings, replied to the god of a hundred rites (Śatakratu); “I am pleased, monarch of the gods, by thine adoration. Demand from me what thou desirest: I have come to fulfil thy wishes.” “If, goddess,” replied Indra, “thou wilt grant my prayers; if I am worthy of thy bounty; be this my first request, that the three worlds may never again be deprived of thy presence. My second supplication, daughter of ocean, is, that thou wilt not forsake him who shall celebrate thy praises in the words I have addressed to thee.” “I will not abandon,” the goddess answered, “the three worlds again: this thy first boon is granted; for I am gratified by thy praises: and further, I will never turn my face away from that mortal who morning and evening shall repeat the hymn with which thou hast addressed me.”
Parāśara proceeded:—
Thus, Maitreya, in former times the goddess Śrī conferred these boons upon the king of the gods, being pleased by his adorations; but her first birth was as the daughter of Bhrigu by Khyāti: it was at a subsequent period that she was produced from the sea, at the churning of the ocean by the demons and the gods, to obtain ambrosia[11]. For in like manner as the lord of the world, the god of gods, Janārddana, descends amongst mankind (in various shapes), so does his coadjutrix Śrī. Thus when Hari was born as a dwarf, the son of Aditī, Lakṣmī appeared from a lotus (as Padmā, or Kamalā); when he was born as Rāma, of the race of Bhrigu (or Paraśurāma), she was Dharaṇī; when he was Rāghava (Rāmacandra), she was Sītā; and when he was Kṛṣṇa, she became Rukminī. In the other descents of Viṣṇu, she is his associate. If he takes a celestial form, she appears as divine; if a mortal, she becomes a mortal too, transforming her own person agreeably to whatever character it pleases Viṣṇu to put on. Whosoever hears this account of the birth of Lakṣmī, whosoever reads it, shall never lose the goddess Fortune from his dwelling for three generations; and misfortune, the fountain of strife, shall never enter into those houses in which the hymns to Śrī are repeated.
Thus, Brahman, have I narrated to thee, in answer to thy question, how Lakṣmī, formerly the daughter of Bhrigu, sprang from the sea of milk; and misfortune shall never visit those amongst mankind who daily recite the praises of Lakṣmī uttered by Indra, which are the origin and cause of all prosperity.
-------------------
Lakshmi Stotram - Vishnupuran
శ్రీపరాశర ఉవాచ
సింహాసనగతః శక్రస్సంప్రాప్య త్రిదివం పునః ।
దేవరాజ్యే స్థితో దేవీం తుష్టావాబ్జకరాం తతః ॥1॥
ఇంద్ర ఉవాచ
నమస్యే సర్వలోకానాం జననీమబ్జసంభవాం । var సర్వభూతానాం
శ్రియమున్నిద్రపద్మాక్షీం విష్ణువక్షఃస్థలస్థితాం ॥2॥
పద్మాలయాం పద్మకరాం పద్మపత్రనిభేక్షణాం
వందే పద్మముఖీం దేవీం పద్మనాభప్రియామహం ॥3॥
త్వం సిద్ధిస్త్వం స్వధా స్వాహా సుధా త్వం లోకపావనీ ।
సంధ్యా రాత్రిః ప్రభా భూతిర్మేధా శ్రద్ధా సరస్వతీ ॥4॥
యజ్ఞవిద్యా మహావిద్యా గుహ్యవిద్యా చ శోభనే ।
ఆత్మవిద్యా చ దేవి త్వం విముక్తిఫలదాయినీ ॥5॥పూజా కొనండి చూడు
ఆన్వీక్షికీ త్రయీ వార్తా దండనీతిస్త్వమేవ చ ।
సౌమ్యాసౌమ్యైర్జగద్రూపైస్త్వయైతద్దేవి పూరితం ॥6॥
కా త్వన్యా త్వామృతే దేవి సర్వయజ్ఞమయం వపుః ।
అధ్యాస్తే దేవదేవస్య యోగచింత్యం గదాభృతః ॥7॥
త్వయా దేవి పరిత్యక్తం సకలం భువనత్రయం ।
వినష్టప్రాయమభవత్త్వయేదానీం సమేధితం ॥8॥పూజా కొనండి చూడు
దారాః పుత్రాస్తథాఽఽగారసుహృద్ధాన్యధనాదికం ।
భవత్యేతన్మహాభాగే నిత్యం త్వద్వీక్షణాన్నృణాం ॥9॥
శరీరారోగ్యమైశ్వర్యమరిపక్షక్షయః సుఖం ।
దేవి త్వద్దృష్టిదృష్టానాం పురుషాణాం న దుర్లభం ॥10॥
త్వమంబా సర్వభూతానాం దేవదేవో హరిః పితా । var త్వం మాతా సర్వలోకానాం
త్వయైతద్విష్ణునా చాంబ జగద్వ్యాప్తం చరాచరం ॥11॥
మా నః కోశస్తథా గోష్ఠం మా గృహం మా పరిచ్ఛదం ।
మా శరీరం కలత్రం చ త్యజేథాః సర్వపావని ॥12॥
మా పుత్రాన్మా సుహృద్వర్గాన్మా పశూన్మా విభూషణం ।
త్యజేథా మమ దేవస్య విష్ణోర్వక్షఃస్థలాశ్రయే ॥13॥
సత్త్వేన సత్యశౌచాభ్యాం తథా శీలాదిభిర్గుణైః ।
త్యజ్యంతే తే నరాః సద్యః సంత్యక్తా యే త్వయాఽమలే ॥14॥
త్వయాఽవలోకితాః సద్యః శీలాద్యైరఖిలైర్గుణైః ।
కులైశ్వర్యైశ్చ పూజ్యంతే పురుషా నిర్గుణా అపి ॥15॥
స శ్లాఘ్యః స గుణీ ధన్యః స కులీనః స బుద్ధిమాన్ ।
స శూరః స చ విక్రాంతో యస్త్వయా దేవి వీక్షితః ॥16॥
సద్యో వైగుణ్యమాయాంతి శీలాద్యాః సకలా గుణాః ।
పరాంగముఖీ జగద్ధాత్రీ యస్య త్వం విష్ణువల్లభే ॥17॥
న తే వర్ణయితుం శక్తా గుణాంజిహ్వాఽపి వేధసః ।
ప్రసీద దేవి పద్మాక్షి మాఽస్మాంస్త్యాక్షీః కదాచన ॥18॥
इन्द्र उवाच
नमस्ये सर्वलोकानां जननीमब्जसम्भवाम्।
श्रियमुन्निद्रपद्माक्षीं विष्णुवक्षःस्थलस्थिताम्॥ २॥
पद्मालयां पद्मकरां पद्मपत्रनिभेक्षणाम्
वन्दे पद्ममुखीं देवीं पद्मनाभप्रियाम्यहम्॥ ३॥
त्वं सिद्धिस्त्वं स्वधा स्वाहा सुधा त्वं लोकपावनी।
सन्ध्या रात्रिः प्रभा भूतिर्मेधा श्रद्धा सरस्वती॥ ४॥
यज्ञविद्या महाविद्या गुह्यविद्या च शोभने।
आत्मविद्या च देवि त्वं विमुक्तिफलदायिनी॥ ५॥
आन्वीक्षिकी त्रयीवार्ता दण्डनीतिस्त्वमेव च।
सौम्यासौम्यैर्जगद्रूपैस्त्वयैतद्देवि पूरितम्॥ ६॥
का त्वन्या त्वमृते देवि सर्वयज्ञमयं वपुः।
अध्यास्ते देवदेवस्य योगचिन्त्यं गदाभृतः॥ ७॥
त्वया देवि परित्यक्तं सकलं भुवनत्रयम्।
विनष्टप्रायमभवत्त्वयेदानीं समेधितम्॥ ८॥
दाराः पुत्रास्तथाऽऽगारं सुहृद्धान्यधनादिकम्।
भवत्येतन्महाभागे नित्यं त्वद्वीक्षणान्नृणाम्॥ ९॥
शरीरारोग्यमैश्वर्यमरिपक्षक्षयः सुखम्।
देवि त्वद्दृष्टिदृष्टानां पुरुषाणां न दुर्लभम्॥ १०॥
त्वमम्बा सर्वभूतानां देवदेवो हरिः पिता।
त्वयैतद्विष्णुना चाम्ब जगद्व्याप्तं चराचरम्॥ ११॥
मनःकोशस्तथा गोष्ठं मा गृहं मा परिच्छदम्।
मा शरीरं कलत्रं च त्यजेथाः सर्वपावनि॥ १२॥
मा पुत्रान्मा सुहृद्वर्गान्मा पशून्मा विभूषणम्।
त्यजेथा मम देवस्य विष्णोर्वक्षःस्थलाश्रये॥ १३॥
सत्त्वेन सत्यशौचाभ्यां तथा शीलादिभिर्गुणैः।
त्यज्यन्ते ते नराः सद्यः सन्त्यक्ता ये त्वयाऽमले॥ १४॥
त्वयाऽवलोकिताः सद्यः शीलाद्यैरखिलैर्गुणैः।
कुलैश्वर्यैश्च पूज्यन्ते पुरुषा निर्गुणा अपि॥ १५॥
सश्लाघ्यः सगुणी धन्यः स कुलीनः स बुद्धिमान्।
स शूरः सचविक्रान्तो यस्त्वया देवि वीक्षितः॥ १६॥
सद्योवैगुण्यमायान्ति शीलाद्याः सकला गुणाः।
पराङ्गमुखी जगद्धात्री यस्य त्वं विष्णुवल्लभे॥ १७॥
न ते वर्णयितुं शक्तागुणाञ्जिह्वाऽपि वेधसः।
प्रसीद देवि पद्माक्षि माऽस्मांस्त्याक्षीः कदाचन॥ १८॥
--------------------
No comments:
Post a Comment